جدیدترین خبرها وعکسها از کهکشان دانش

کهکشان دانش: پژوهشگران با بررسي مجدد شهاب سنگ آلن هيلز و کشف 2 فسيل مريخي ديگر، به نشانه هاي مشابه و قطعي از وجود حيات در ...

سالهاي نخستين تشکيل سياره مريخ دست يافته اند. نتايج قطعي اين پژوهش امسال اعلام مي شود.
گروهي تحقيقاتي که شواهدي از حيات ابتدايي را در يک شهاب سنگ مريخي فرود آمده در قطب جنوب به دست آورده بود، اعلام کرد با استفاده از ابزارهاي پيشرفته، 3 شهاب سنگ مريخي ديگر را در سال 2010 بررسي خواهد کرد تا به قطع، اعلام کند که آيا شواهد به دست آمده واقعا فسيل موجودات فضايي ساکن سياره سرخ هستند يا خير. اين اطلاعات جديد، يافته هاي ناسا را مبني بر وجود باکتري هاي مغناطيسي در مريخ که در نوامبر 2009 ( آبان 1388 ) اعلام شد تأييد مي کند. به گزارش خبرآنلاين به نقل از اسپيس فلايت ناو، ديويد مک کي، رئيس بخش زيست فضاشناسي مرکز فضايي جانسون ناسا مي گويد: «ما هنوز باور نداريم که به اثبات وجود حيات بر مريخ رسيده ايم؛ اما فکر مي کنيم به اثبات اين که حيات در اين سياره وجود داشته است، بسيار نزديک شده ايم.»

آغاز داستان با شهاب سنگ آلن هيلز

هنگامي که در اواسط دهه 1990 ( 1370 )، يک گروه تحقيقاتي متوجه شد که اجسامي درون يک شهاب سنگ فروافتاده از مريخ شبيه فسيل هستند، اين نمونه تنها مورد در دست بشر از فسيلهاي احتمالي مريخي بر روي شهاب سنگها بود. با اين حال گروه با پيدا کردن دو شهاب سنگ فسيل مانند ديگر، اکنون 3 نمونه در دست دارد و با توجه به خود شهاب سنگ قطب جنوب، اطلاعات بيشتري در اختيار دارد.
محققان هوستون بر اين باورند که با مدارک به دست آمده، داده هاي آنها، گذشته مريخ را از 3/6 ميليارد تا 1/4 ميليارد سال پيش پوشش مي دهد. بنابراين مشخص است که شبکه اي از ميکرواورگانيسم ها حدود 3/6 ميليارد سال پيش يعني يک ميليارد سال پس از شکل گرفتن اين سياره در منظومه شمسي در زير سطح مريخ به وجود آمده اند. مريخ در آن زمان بسيار گرمتر و مرطوب تر بوده و جو ضخيم تري نيز داشته است.
دانشمندان با اندازه گيري ترکيب گازهاي به دام افتاده درون صخره ها تشخيص داده اند که شهاب سنگ ها از مريخ آمده اند. گازهايي که براي تشخيص ريشه مريخي اجسام مورد تحليل قرار مي گيرند، عبارتند از: هليوم، نئون، آرگون، کريپتون، زنون و رادون. همه شهاب سنگها ترکيباتي داخلي از گازهايي داشتند که توسط دو فضاپيماي وايکينگ مشخص شده بود و به طور مشخص به اين نسبت روي زمين وجود ندارند.
تيم تحقيقاتي حيات بر مريخ در جديد ترين اطلاعاتشان در ماه نوامبر (آبان) اعلام کردند که پس از کشف اين شهاب سنگ در سال 1996 ( 1375 )، منتقدان وجود حيات در سيارات ديگر معتقد بودند که اين شکلهاي فسيل مانند ممکن است در لحظه گرمايش يا انفجاري رخ داده باشد که اين شهاب سنگها را از سياره جدا کرده است. اما تحقيقات جديد صورت گرفته توسط «توماس کپرتا» از گروه تحقيقاتي هوستون ثابت کرد که نظريه انفجار نامعتبر است.
مک کي و اورت گيبسون، جزئيات بيشتري از دو زمينه جديد مورد مطالعه را که پيش از اين در دسترس نبودند، در اختيار سايت « Spaceflight Now » قرار داده اند. اين زمينه هاي جديد عبارتند از:
* ابزار هاي پيشرفته تر و تحليلگرهاي قدرتمندي که در تحقيقات دهه 90 بر روي شهاب سنگهاي مريخي در دسترس نبودند؛ مانند ميکروسکوپ هاي الکتروني با دقت بسيار بالا و يک سيستم ريزکاوشگر جديد يوني که دقت ديد بسيار بالاتري از ميکروسکوپ هاي الکتروني را براي گروه تحقيقاتي فراهم کند.
* سه برابر شدن نمونه هاي شهاب سنگي که مدارک بيشتري از ميکروفسيل ها و حيات مريخي در اختيار تيم تحقيقاتي قرار داد. گروه معتقد است که فسيل آلن هيلز کشف شده در سال 1996 ، از شهاب سنگي به قدمت 4 ميليارد سال تشکيل شده که فسيلي 3/6 ميليارد ساله را با خود حمل مي کند.
اين نمونه همچنين شواهدي از وجود آب در مريخ را در نخستين سالهاي تشکيل سياره نشان مي دهد و ثابت مي کند اورگانيسم هايي در يک ميليارد سال پس از تشکيل سياره در روي آن به وجود آمده اند.

شواهد جديد

پس از اعلام نشانه هاي فسيل مريخي در شهاب سنگ آلن هيلز، پژوهشگران دست به کار شدند تا ديگر شهاب سنگهاي مريخي را در جستجوي نشانه هاي حيات بکاوند.
يکي از مهمترين نشانه هاي حيات بر مريخ، درون شهاب سنگي نخلا است که در سال 1911 ( 1290 ) در نخلاي مصر سقوط کرد و بخشهايي از آن امروز در موزه تاريخ طبيعي لندن قرار گرفته است.
اين نمونه که بزرگترين آنها نيز هست، 1/4 ميليارد سال عمر دارد و پس از سقوط به چندين تکه تقسيم شده بود.
سپس در سال 2000 ، يک تيم تحقيقاتي ژاپني شهاب سنگ ديگري در قطب جنوب کشف کرد. اين شهاب سنگ که ياماتو 593 نام گرفته، 1/4 ميليارد سال عمر دارد و حاوي فسيلهايي است که بر روي شهاب سنگ آلن هيلز و نخلا نيز کشف شده بود.
به گفته مک کي، مدارک جديد حيات بر مريخ با کشف اين فسيل مريخي بيشتر شد. وجود حيات حتي به صورت اورگانيسم هاي تک سلولي، همواره سؤال بزرگي در علم نوين بوده است.

حيات زيرسطحي، آب سطحي؟

تحليل شهاب سنگهاي آلن هيلز، نخلا و ياماتو 593 نشان داد که اين سنگها از اعماق سياره جدا شده اند، يکي از عمق 800 متري و ديگري از عمق 6/4 کيلومتري که مستقيما، عمق آبهاي زيرزميني مريخ را تداعي مي کند.
ماريا زوبر، مدير بخش علوم زمين، فضا و سياره اي در ام.آي.تي گفت: «مشاهدات اخير مريخ که از سوي فضاپيماهاي مدارگرد و مريخ نشين ارسال شده، درک ما را از مقدار و توزيع آب در سطح يا زير سطح مريخ تغيير داد. شواهد محکمي دال بر وجود آب در گذشته مشاهده مي شود و چرخه آب نيز در اين مرحله کاملا روشن است.»
مک کي نيز گفت:« عکسهاي نخلا و ياماتو 593 را به هر دانشمندي که نشان دادم، مطمئن بود که اين اشکال، آثار ميکروبها يا فسيل هستند. همه اين نمونه ها شباهت بسياري به فسيل هاي زميني دارند که در سنگهاي منطقه کلمبياريور در ايالت واشنگتن کشف شده بود. واحد هاي زيستي در دو نمونه کشف شده آخر تقريبا يکسان هستند و نظريه ما را مبني بر شکل گيري در مريخ تأييد مي کنند. همچنين ما ميزان قابل توجهي کربن در نخلا مشاهده مي کنيم که مطالعات، نشان داده اند 70 درصد آنها از زمين نبوده، بلکه منشأ آن مريخ است».
دانشمندان معتقدند تنها جايي که حيات در مريخ مي تواند دوام آورد، زير سطح اين سياره است؛ جايي که از تشعشعات خورشيدي در امان بوده و منابع احتمالي آب را نيز در اختيار داشته باشند. با توجه به نتايج تازه به دست آمده مي توان گفت اين موضوع که مريخ مقصد نهايي است، اکنون کاملا روشن و واضح است؛ اما تا زمان به سرانجام رسيدن تحقيقات هنوز يک سوال بزرگ باقي مانده است.