کهکشان دانش: محققان چيني و سنگاپور با استفاده از نانوذرات موفق به آشكارسازي كوكايين شدند.

 محققاني از چين و سنگاپور با استفاده از نانوذرات طلا و «آپتامرهاي» DNA، روشي سريع و قابل ‌حمل براي آشكارسازي مقادير بسيار كوچك كوكايين و ساير مولكول‌هاي كوچك ابداع كرده‌اند. اين روش، بر پايه تغيير رنگ مشخصه نانوذرات طلا و آپتامرها كه در حضور كوكايين، از قرمز به آبي تغيير رنگ مي‌دهند، استوار است.
آپتامرها پذيرنده‌هاي اسيدنوكلئيك مصنوعي‌اي هستند كه وابستگي بالايي با برخي از ليگاندهاي مشخص دارند. در اين تحقيق، چونهاي فان از مؤسسه فيزيك كاربردي شانگ‌هاي با همراهي همكارانش يك آپتامر ساخته‌اند كه شامل دو بخش تصادفي است. اين آپتامر يك DNA تك‌رشته‌اي سكه‌شكل است كه وابستگي بالايي با مولكول‌هاي كوكايين دارد.
بنا به اظهارات فان با اتصال كوكايين به اين آپتامتر، وابستگي بين آپتامتر و نانوذرات طلا تغيير مي‌كند؛ اين امر، متعاقباً بر روي پايداري نانوذرات طلا در محلول نمكي، تأثير خواهد گذاشت. در غياب كوكايين، اين آپتامتر به نانوذرات طلا متصل مي‌شود. اين مجموعه آپتامترنانوذرات پايدار و قرمزرنگ است. در حضور كوكايين، اين ماده به آپتامتر متصل شده، نانوذرات را از آپتامتر جدا مي‌كند. اين فرايند موجب مي‌شود تا نانوذرات در محلول به صورت توده دربيايند و به همين دليل، رنگ قرمز به رنگ آبي تبديل مي‌شود.
به گزارش ستاد توسعه فناوري نانو، اين روش به‌خوبي در دماي اتاق قابل اجراست و مي‌تواند مقادير ميكرومولار كوكايين را در عرض چند دقيقه آشكارسازي كند، همچنين با بهره‌گيري از گونه‌هاي مختلف آپتامترها مي‌توان اين روش را براي آشكارسازي ساير مواد گسترش داد. تاكنون فان و گروهش توانسته‌اند تا به‌صورت موفقيت‌آميزي، آدنوسين و پتاسيم در محلول را با استفاده از آنتي‌آدنوسين و آپتامرهاي «جي‌كوآرتت» آشكارسازي كنند.
هم‌اكنون اين روش تنها در آزمايشگاه و با محلول‌هاي نسبتاً خالص قابل‌ اجراست. فان در اين باره گفت: ما در تلاشيم تا روشي گزينشي‌تر ارائه كنيم كه بتواند در محيط‌هاي بسيار پيچيده مانند سرمِ خون به‌درستي قابل اجرا باشد.
نتايج اين تحقيق در نشريه Small به چاپ رسيده‌است.